สูดเข้าปอด: สารพิษหลายพันชนิดพร้อมกัน

ควันบุหรี่มีสารเคมีที่ระบุได้แล้วราว 4,000 ชนิด เมื่อสูดควันเข้าปอด แต่ละครั้งจะปล่อยอนุมูลอิสระออกมาในปริมาณมหาศาลทั้งจากส่วนทาร์และส่วนแก๊สของควัน [ref-117] (โครงสร้างปอดที่รับสารเหล่านี้ อ่านเพิ่มที่บทความ ระบบหายใจ)

เข้าสู่กระแสเลือดภายในไม่กี่วินาที

ต่างจากอาหารที่ต้องผ่านการย่อยหลายขั้นตอน สารพิษในควันบุหรี่ผ่านผนังถุงลมปอดเข้าสู่กระแสเลือดได้เกือบทันที เดินทางไปถึงหัวใจภายในไม่กี่วินาทีหลังสูดควัน

ทำลายผนังหลอดเลือดจากด้านใน

อนุมูลอิสระจากควันบุหรี่ทำปฏิกิริยากับไนตริกออกไซด์ในหลอดเลือด กลายเป็นสารที่ทำลายการทำงานปกป้องของผนังหลอดเลือดชั้นใน (endothelium) และผลักเซลล์ไปสู่สภาวะที่กระตุ้นการแข็งตัวของเลือดง่ายขึ้น [ref-117] (กลไกที่ผนังหลอดเลือดเสียหายจนนำไปสู่คราบไขมันและหลอดเลือดตีบ อ่านเพิ่มที่บทความ โรคหัวใจและหลอดเลือด)

นิโคติน: ไม่ใช่ตัวร้ายหลักอย่างที่คิด

ที่น่าแปลกใจคือนิโคตินซึ่งเป็นสารเสพติดหลักในบุหรี่ มีผลโดยตรงต่อการเกิดหลอดเลือดแข็งไม่มากเท่าที่หลายคนเข้าใจ — มันมีผลต่ออัตราการเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต และปริมาณเลือดที่หัวใจสูบฉีดในระยะสั้น แต่สารพิษอื่น ๆ ที่มากับควันต่างหากที่เป็นตัวการหลักของความเสียหายระยะยาว [ref-117] — พูดง่าย ๆ คือ นิโคตินทำให้ติดบุหรี่ แต่สารพิษตัวอื่นในควันต่างหากที่ทำร้ายหลอดเลือด

ปอด: จุดที่เสียหายสะสมคู่ขนานไปกับหัวใจ

พร้อมกับที่หัวใจและหลอดเลือดถูกทำลาย ทางเดินหายใจในปอดก็สะสมความเสียหายจากการอักเสบเรื้อรังไปพร้อมกัน ต่อมสร้างเมือกโตขึ้นและผนังทางเดินหายใจหนาตัว จนนำไปสู่โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (รายละเอียดเต็ม ๆ อ่านที่บทความ COPD และหอบหืด)

สรุป

ควันบุหรี่พาสารพิษหลายพันชนิดเข้าสู่กระแสเลือดผ่านปอดภายในไม่กี่วินาที ไปทำลายผนังหลอดเลือดจากด้านในจนเสี่ยงหลอดเลือดแข็งตัว โดยที่นิโคตินเองมีบทบาทในความเสียหายนี้น้อยกว่าสารพิษอื่นในควัน ขณะเดียวกันปอดก็สะสมความเสียหายจากการอักเสบเรื้อรังไปพร้อมกัน ทำให้บุหรี่ทำร้ายทั้งหัวใจ หลอดเลือด และปอดไปพร้อมกันในทุกครั้งที่สูบ