เส้นทางของโปรตีน: จากเนื้อสัตว์ในจาน สู่กล้ามเนื้อที่ซ่อมแซมตัวเอง
ตามรอยโปรตีน 1 ชิ้น ตั้งแต่ถูกย่อยเป็นกรดอะมิโน ดูดซึมเข้าเลือด จนถึงเซลล์กล้ามเนื้อที่นำไปสร้างและซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
ย่อยเป็นกรดอะมิโน
โปรตีนที่กินเข้าไป ไม่ว่าจะจากเนื้อสัตว์หรือพืช ถูกย่อยในกระเพาะและลำไส้เล็กจนแตกตัวเป็นกรดอะมิโนเดี่ยว ๆ ซึ่งเป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของโปรตีน [ref-053] โปรตีนจากแหล่งต่างกันให้กรดอะมิโนจำเป็นในสัดส่วนต่างกัน — โปรตีนจากสัตว์มักมีครบทั้ง 9 ชนิดในสัดส่วนที่ดูดซึมง่าย ส่วนโปรตีนจากพืชบางชนิดขาดกรดอะมิโนบางตัวไป (รายละเอียดเต็ม ๆ อ่านที่บทความ สารอาหารหลัก)
ดูดซึมเข้าเลือด → กระจายไปทั่วร่างกาย
กรดอะมิโนที่ย่อยแล้วถูกดูดซึมผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือด แล้วกระจายไปทั่วร่างกายเพื่อเป็นวัตถุดิบให้เซลล์ต่าง ๆ นำไปสร้างโปรตีนใหม่ตามที่ร่างกายต้องการ ไม่ว่าจะเป็นเอนไซม์ ฮอร์โมน แอนติบอดี หรือโครงสร้างของเซลล์เอง
เซลล์กล้ามเนื้อ: จุดที่กรดอะมิโนถูกประกอบร่างใหม่
เมื่อกรดอะมิโนไปถึงเซลล์กล้ามเนื้อ โดยเฉพาะหลังออกกำลังกายที่กล้ามเนื้อมีรอยฉีกขาดระดับจุลภาค กรดอะมิโนเหล่านี้จะถูกนำไปประกอบร่างใหม่เป็นเส้นใยโปรตีนในกล้ามเนื้อ ซ่อมแซมส่วนที่เสียหายและสร้างให้แข็งแรงกว่าเดิม (กลไกกล้ามเนื้อ “โต” หลังฝึกเต็ม ๆ อ่านที่บทความ ระบบกล้ามเนื้อ) [ref-043]
ฮอร์โมนที่เร่งกระบวนการนี้
กระบวนการสร้างและซ่อมแซมกล้ามเนื้อไม่ได้เกิดขึ้นเอง แต่ถูกเร่งด้วยฮอร์โมนอย่างเทสโทสเตอโรนและโกรทฮอร์โมนที่หลั่งออกมามากขึ้นหลังออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน [ref-079] (รายละเอียดฮอร์โมนเหล่านี้ อ่านเพิ่มที่บทความ ผลของการออกกำลังกายต่อร่างกาย)
สรุป
โปรตีนเดินทางจากอาหารที่ถูกย่อยเป็นกรดอะมิโน ดูดซึมเข้าเลือด กระจายไปทั่วร่างกาย ก่อนถูกเซลล์กล้ามเนื้อนำไปประกอบร่างใหม่เพื่อซ่อมแซมและสร้างเนื้อเยื่อ กระบวนการนี้ถูกเร่งด้วยฮอร์โมนที่หลั่งมากขึ้นหลังออกกำลังกาย แสดงให้เห็นว่าการกินโปรตีนเพียงอย่างเดียวไม่พอ ต้องมีการกระตุ้นจากการออกกำลังกายด้วยเพื่อให้ร่างกายนำกรดอะมิโนไปใช้สร้างกล้ามเนื้อได้เต็มที่
- [ref-053] Institute of Medicine / National Academies (NCBI Bookshelf) — Dietary Reference Intakes: Reference Tables (Protein)
- [ref-043] Nature Scitable — The Sliding Filament Theory of Muscle Contraction
- [ref-079] Vitale J.A. et al. / Ratamess N.A. et al. — Growth Hormone(s), Testosterone, Insulin-Like Growth Factors, and Cortisol: Roles and Integration for Cellular Development and Growth With Exercise