หายใจเข้า → ถุงลมปอด

อากาศที่หายใจเข้าเดินทางผ่านจมูก หลอดลม จนถึงถุงลมปอด (alveoli) ซึ่งเป็นถุงเล็ก ๆ นับล้านใบที่มีผนังบางมากจนออกซิเจนแพร่ผ่านเข้าสู่เส้นเลือดฝอยที่ล้อมรอบได้ทันที [ref-029] (โครงสร้างปอดเต็ม ๆ อ่านที่บทความ ระบบหายใจ)

เกาะกับเม็ดเลือดแดง

ออกซิเจนที่แพร่เข้าเลือดจะจับกับฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง กลายเป็นพาหนะที่พาออกซิเจนเดินทางไปทั่วร่างกายผ่านหัวใจที่สูบฉีดเลือด (โครงสร้างหัวใจและหลอดเลือดเต็ม ๆ อ่านที่บทความ ระบบไหลเวียนเลือด) [ref-016]

เซลล์: จุดที่ออกซิเจนถูกใช้จริง

เมื่อเลือดไปถึงเนื้อเยื่อทั่วร่างกาย ออกซิเจนจะแยกตัวจากฮีโมโกลบินเข้าสู่เซลล์ ไมโทคอนเดรียในเซลล์ใช้ออกซิเจนเป็นตัวรับอิเล็กตรอนตัวสุดท้ายในกระบวนการสร้าง ATP ซึ่งเป็นพลังงานที่เซลล์ใช้ได้จริง (กระบวนการเต็ม ๆ อ่านที่บทความ ร่างกายสร้างพลังงานอย่างไร)

ทำไมถึงทนขาดออกซิเจนได้สั้นที่สุด

ในบรรดาปัจจัยการอยู่รอดทั้งหมด ออกซิเจนคือสิ่งที่ร่างกายทนขาดได้สั้นที่สุด สมองซึ่งใช้พลังงานมหาศาลเมื่อเทียบกับน้ำหนักตัว พอขาดออกซิเจนไปแค่ 1 นาที เซลล์ประสาทก็เริ่มตายแล้ว ถ้าขาดต่อเนื่อง 3-6 นาที มักเกิดความเสียหายถาวร [ref-005] นี่คือเหตุผลที่ทุกวินาทีมีค่าเวลาทำ CPR ให้คนที่หัวใจหยุดเต้น

ขากลับ: คาร์บอนไดออกไซด์เดินทางย้อนกลับ

เมื่อเซลล์ใช้ออกซิเจนสร้างพลังงาน ก็ปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์เป็นของเสีย ซึ่งเดินทางกลับเข้าเลือด ไปถึงปอด แพร่ออกจากถุงลมกลับสู่อากาศ แล้วถูกขับออกตอนหายใจออก — วนครบเป็นวงจรที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ หลายพันครั้งต่อวันโดยที่คุณไม่ต้องคิดอะไรเลย

สรุป

ออกซิเจนเดินทางจากอากาศผ่านถุงลมปอดเข้าสู่เลือด เกาะไปกับเม็ดเลือดแดงจนถึงเซลล์ที่นำไปใช้สร้างพลังงาน ก่อนคาร์บอนไดออกไซด์ที่เหลือจะเดินทางย้อนกลับออกทางลมหายใจ เส้นทางนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องทุกวินาที และเป็นเหตุผลที่ออกซิเจนคือปัจจัยการอยู่รอดที่ร่างกายทนขาดได้สั้นที่สุดในบรรดาทุกอย่าง